كه انقلاب شتوى است . فصل چهارم زمستان است كه سرد و تر است و بلغم بر آن غلبه دارد ، مدت آن هشتاد و هفت روز و چهارده ساعت است از نه روز به آخر كانون اول مانده تا بيست و يكم آذار ، از هنگامى كه خورشيد باولين دقيقهء جدى درآيد تا وقتى كه باولين دقيقهء حمل درآيد بنابر اين تقسيم سال به فصول چهارگانه نتيجهء حركت خورشيد است . مسعودى گويد : از آنچه گفتيم معلوم شد كه دوران بهار مدت سير خورشيد در سه برج حمل و ثور و جوز است و دوران تابستان مدت سير خورشيد در سه برج سرطان و اسد سنبله است و دوران پائيز مدت سير خورشيد در سه برج ميزان و عقرب و قوس و دوران زمستان مدت سير خورشيد در سه برج جدى و دلو و حوت است . چه جالب و دقيق است پيوستگى و نظم امور جهان ! وقتى از فصل تابستان به فصل پائيز ميرويم از فصل گرم خشك به فصل سرد خشك ميرويم كه دو فصل از لحاظ گرما و سرما مختلف و از لحاظ خشكى همانند است ، وقتى از فصل پائيز به فصل زمستان ميرويم از فصل سرد خشك به فصل سردتر ميرويم كه از لحاظ خشكى مختلف و از لحاظ سردى همانند است ، وقتى از فصل زمستان بفصل بهار ميرويم از فصل سردتر بفصل گرم تر ميرويم كه از لحاظ گرما مختلف و از لحاظ ترى همانند است . بدين گونه معلوم شد كه از فصل گرم‌تر بفصل سرد خشك نميرويم و از فصل سردتر بفصل گرم خشك نميرويم . حكمت خالق جل و عز را در نظر طبايع چهارگانه عالم سفلى كه خاك و آب و هوا و آتش است بنگر كه به همين ترتيب منظم است : زمين سرد و خشك است ، پس از آن آب است كه خشك و تر است ، آنگاه هواست كه گرم و تر است ، سپس آتش كه گرم و خشك است . آب كه مجاور زمين است